Ha Linie, gisteren heb ik mijn laatste artikel ingeleverd voor publicatie in ons ledenblad. Het lijkt mij een goed idee om het hier met je te delen. Ik heb het samen met een collega geschreven. Er is een klein beetje overlap met mijn vorige blog, maar hopelijk is dat geen bezwaar.

De campagne

De gemeenteraadsverkiezingen zijn achter de rug, de uitslag is bekend. Achteraf zeggen alle betrokkenen bij GroenLinks-PvdA tegen elkaar: we hebben een heel goede campagne gevoerd, de beste in jaren. Dat we dat zo beleefd hebben is ook wel begrijpelijk. We hebben maanden aan de voorbereiding gewerkt, en in de weken vóór de verkiezingsdatum zijn veel campagne-acties uitgevoerd door veel vrijwilligers, meer dan ooit. Wat daar bij geholpen heeft is dat we dat met twee partijen hebben gedaan. Misschien is campagne voeren wel de beste manier om een fusie van twee partijen voor te bereiden. Je moet samen campagne-acties bedenken, geld regelen, vrijwilligers mobiliseren, alles plannen en organiseren, en dat alles met het doel zoveel mogelijk stemmen te winnen. Met twee partijen kun je de krachten bundelen. Je hebt meer denkkracht, meer menskracht, meer vindingrijkheid. Je leert elkaar nog beter kennen dan je al deed. En hoewel de partijen officieel nog niet zijn gefuseerd, functioneerden tijdens de campagne de beide afdelingen al als één geheel, als één team.

We hadden trouwens net een campagne achter de rug: die voor de landelijke verkiezingen van 29 oktober. Twee verkiezingen achter elkaar in minder dan vijf maanden moeten we niet te vaak doen, is onze ervaring. Er is wel het voordeel, dat je bij de tweede campagne van de recente ervaringen uit de eerste campagne gebruik kunt maken, maar bij elkaar is het toch wel een drukke periode. En wat hebben de landelijke verkiezingen ons opgeleverd? Het rechtse kabinet Schoof, beschamend desastreus en langdurig demissionair, werd ingeruild voor een rechts minderheidskabinet onder leiding van D66. Minder desastreus, maar of we er echt mee gaan opschieten moet nog blijken.

Maar goed. Wat hebben wij voor de gemeenteraadsverkiezingen allemaal gedaan om kiezers te winnen? Wat op ons de meeste indruk heeft gemaakt is de manier waarop onze kandidaten zich hebben gepresenteerd. Zij hebben veel tijd en energie gestoken, vooral de twee maanden voor 18 maart, in het uitdragen van waar GroenLinks-PvdA voor staat. Ze waren te zien in de openbare debatten; in totaal zijn er zeven gehouden. Veel van die debatten zijn op de regionale TV uitgezonden. Daarnaast werden via de radio interviews uitgezonden met enkele lijsttrekkers die met elkaar in gesprek gingen over hun belangrijkste programmapunten. Ook individueel hebben lijsttrekkers en andere kandidaten interviews gegeven. Ter afsluiting was er het grote lijsttrekkersdebat in de Kruispuntkerk. En dan was er ook de kandidatenfolder, die in zowat het hele dorp is verspreid. Daarin presenteren de eerste acht kandidaten op de lijst zich met hun persoonlijke motieven om zich in de raad in te spannen voor verbeteringen in ons dorp.

Wat we dit keer veel meer gedaan hebben dan in vorige campagnes is GroenLinks-PvdA zichtbaar maken in de sociale media, vooral Facebook, Instagram en TikTok. Een paar van onze vrijwilligers. die goed thuis zijn in de digitale wereld, hebben bijna dagelijks foto’s en korte filmpjes met quotes de wereld in gestuurd om de sociale-en-groene boodschap te uit te dragen. TikTok was nieuw voor ons in deze campagne. Het is met afstand het meest gebruikte sociale medium in Nederland, niet alleen bij schoolkinderen maar ook onder twintigers en dertigers, kortom potentiële kiezers. We hebben natuurlijk ook advertenties in de krant en op de website van Centraal+ geplaatst en reklameborden langs de weg gezet. Verder hebben we in deze campagne een nieuwe website in gebruik genomen: voorschoten.groenlinkspvda.nl. Daarop staan onze plannen met het dorp, onze kandidaten, onze actieve vrijwilligers en wat we allemaal doen. Deze website is voorlopig nog een campagnesite, maar is in feite de voorloper van onze nieuwe website, die de lucht ingaat na de fusie.

Campagnetijd maakt bij GroenLinks-PvdA ook veel creativiteit los. Zo kwam het idee op om iets te bedenken tegen de sigarettenpeuken, die steeds achteloos op straat worden achtergelaten. “Peukmeuk” zoals collega Conny dat noemde. De werkgroep Groen maakte daarvoor zo’n 20 peukenpotten (grote omgekeerde en beschilderde bloempotten) die verspreid over het dorp werden neergezet en waar rokende voorbijgangers hun peuken in kwijt konden. De inhoud van die potten werd achteraf bij het restafval gedaan. Het is natuurlijk veel beter om niet te roken, maar dat is een ander verhaal. Ook is veel aandacht besteed aan Vlietland, dat nog steeds bedreigd wordt met vernieling om plaats te maken voor 222 vakantiebungalows. Met een pubquiz, die samen met de Vrienden van Vlietland was georganiseerd, werd aandacht gevraagd voor deze bedreiging van het mooie recreatiepark.

Belangrijk onderdeel van de campagne was ook deze keer weer, wat wij noemen, de grondcampagne. Met zoveel mogelijk vrijwilligers erop uit om inwoners te ontmoeten en met hen te spreken over wat hen bezighoudt. Hoe vinden zij het in hun wijk, wat houdt hen bezig, zijn ze redelijk tevreden of zijn er zaken die hen dwars zitten. Naast zichtbaar zijn op TV en in de krant is het belangrijk in persoonlijke gesprekken luisteren naar wat inwoners beweegt. Het geeft ons als politieke partij een beeld van wat er leeft bij onze dorpsgenoten. De campagne wordt afgesloten met flyeren op drukke plaatsen in het dorp.

De uitslag

De uitslag is inmiddels bekend. GroenLinks-PvdA is de grootste partij in ons dorp, gaat vijf van de 21 zetels in de raad innemen en kan bij de vorming van een coalitie het voortouw nemen. Onze partij wordt op de voet gevolgd door de VVD, die wat gegroeid is en eveneens vijf zetels in de raad krijgt. VLokaal zakt van vier naar drie zetels, D66 blijft op drie zetels, de SP blijft op 1 zetel, en het CDA zakt van vier naar twee zetels. De laatste twee zetels zijn voor een partij die in Voorschoten voor het eerst aan de verkiezingen heeft meegedaan: Forum voor Democratie (FVD).

Dat we de grootste zijn is mooi, maar het campagneteam had gehoopt dat we nog wat zouden groeien, en dat is helaas niet gebeurd. En we zien opnieuw een verdere verrechtsing in het stemgedrag. Dat is een landelijk verschijnsel: FVD krijgt meer aanhang. Het is een partij die voedsel geeft aan het onbehagen en het wantrouwen, dat bij veel mensen is gegroeid over de overheid. De PVV heeft met deelname aan het vorige kabinet niets voor elkaar gekregen, en toen die partij de stekker er uittrok, kon FVD daar zijn voordeel mee doen. Ook in ons dorp merken wij dat nu.

Een voorbeeld. Wij hoorden de lijsttrekker van de FVD in een interview het volgende zeggen: “Ik lees in de Omgevingsvisie, dat er allerlei inspanningen voorzien zijn om autobezit en autogebruik te ontmoedigen en in het verlengde daarvan krijg ik toch een beetje het gevoel dat onder het mom van “groen” en gezelligheid” parkeerplaatsen opgeofferd worden, terwijl het eigenlijk onderdeel is van een groter strategisch plan om überhaupt autobezit en het gebruik van auto’s te ontmoedigen en dat vind ik een zeer onwenselijke ontwikkeling”. Kijk, dat bedoelen we nou: wantrouwen kweken over anderen, komplottheorieën verzinnen, in plaats van zelf met iets concreets komen. Kunnen we daar constructief mee samenwerken?

Hoe nu verder?

Het komt erop neer, dat we intensief, met veel overtuiging en ondersteund door veel vrijwilligers campagne hebben gevoerd, met als resultaat dat we, in raadszetels uitgedrukt, even groot zijn gebleven en om ons heen weer wat meer verrechtsing in het kiezersgedrag hebben kunnen waarnemen. Zeker, we zijn in ons dorp de grootste en hebben bij de coalitievorming het voortouw. Maar het is eens te meer duidelijk, dat een goede campagne niet persé het succes oplevert, dat je voor ogen hebt. Kunnen we het de volgende keer dan maar beter een beetje kalmaan doen? Natuurlijk niet. Het risico van tegenvallende resultaten wordt dan alleen maar groter. We kunnen wel met elkaar bekijken op welke punten we de volgende keer onze aanpak kunnen verbeteren. Onze suggestie daarbij is, dat we daar niet mee wachten tot er weer een campagne in het verschiet ligt. We gaan de komende periode werken aan de fusie. Als die ook in ons dorp een feit is, zou de methode van campagne voeren één van de thema’s kunnen zijn, die de nieuwe afdeling gaat oppakken. Wellicht is een permanente vorm van campagne voeren denkbaar, die de zichtbaarheid en betrokkenheid van PRO constant op peil houdt in ons dorp. Dat is misschien wel arbeidsintensief, maar we hebben straks een grotere afdeling en ook nog eens meer leden. Het is in ieder geval de moeite waard om eens te onderzoeken.