Weet je wat het is Linie? Ik kwam al niet veel buiten, ik ben vooral een binnenmens. Al mijn vrijwilligerswerk en mijn hobby’s doe ik op de computer. Maar nu ik zoveel mogelijk thuis moet blijven, vind ik het niet leuk meer. Ik hoef nergens naar toe, of zo, maar het irriteert toch. Het is crisis maar ik heb helemaal geen crisisgevoel. Ik ben niet ziek, mijn inkomen loopt gewoon door, ik heb geen bedrijf dat omvalt en ik loop niet te stressen op een IC-afdeling. Die anderhalve meter vind ik wel prettig, maar dat je je meisje niet meer uit eten kunt nemen bevalt mij al lang niet meer. We hebben ook geen vakantie gepland.
Ik kan mijn moeder niet meer bezoeken. Verboden. Ik hoor wel van anderen dat het goed met haar gaat, maar aan geruststellende woorden heb ik geen behoefte, hoe goed bedoeld ook. Je wilt haar ook zien en horen. Ze kent mij overigens al lang niet meer, dus ze mist mij vast ook niet, neem ik aan. Dat is ook zo dubbel: je wilt haar af en toe zien, maar als je haar ziet weet ze niet wie je bent en een gesprek voeren lukt ook al niet meer. Doof en dement. Ik hoop het zelf niet te hoeven meemaken.
Intussen heb ik genoeg te doen. Ik ben een inzamelingsactie gestart voor het Studiefonds Filipijnse Kinderen. Ik schrijf fondsen aan met een (hoop ik) wervend betoog waarom arme kinderen in de Filipijnen geld nodig hebben om naar school te kunnen of een vakopleiding te volgen. Tot nu toe heb ik € 4000,- opgehaald, maar dat vind ik nog niet genoeg. Dus ik schrijf nog even door. Dat houdt mij van de straat.
En ik volg nu de gemeentepolitiek, als lid van de steunfractie van GroenLinks. We vergaderen online, dat is een nieuwe ervaring. Het is te doen, maar echt handig is het niet. Je mist de niet-verbale communicatie van het groepsgesprek. En ook de techniek laat het wel eens afweten. Ik zie de collega’s vlekkerig en soms valt het geluid uit, meestal op een cruciaal moment, zodat je het net niet kunt volgen. Het is behelpen, maar ach, het is maar politiek.
Moeten we binnenkort mondkapjes gaan dragen? Volgens het RIVM helpt dat niet, maar de Tweede Kamer schijnt er wel voor te voelen. Ik hoop dat het zo ver niet komt. Je weet nooit waar mensen hun mondkapjes vandaan halen . . . .
Zo’n crisis is ook heel geschikt om tekeningen te maken trouwens . . . .
Nog even over je voorlaatste blog. Ik wist wel dat er publiek zit bij Lubach. De camera zwaait wel eens naar de zaal, en dan zie je het publiek zitten. Jij wilde dat nooit geloven, en ik dacht: laat maar, ik weet wel beter. Dat denk ik trouwens vaak. Maar dat van die publieksreactieversterker wist ik ook niet. Net als jij wist ik niet dat dat bestond, en ik vind het nog steeds een sterk verhaal. Volgens mij is het nepnieuws. Lubach is één van de weinige nederlandse TV-programma’s waar ik de TV voor aanzet. Het is niet allemaal geweldig wat hij presenteert, maar ik blijf hem toch volgen.
Wie ik ook altijd volg is Bill Maher (dat spreek je uit zoals je het schrijft), een amerikaanse talkshow host, die elke vrijdagavond zijn show presenteert. Deels zijn het monologen, deels interviews. Hij is de meest welbespraakte Trumphekelaar die ik ken. Hij is grenzeloos creatief in het afzeiken van de amerikaanse president, althans de huidige. Ik zie de show nooit rechtstreeks, maar altijd een dag later, op zaterdag, en dan in stukjes op YouTube. Hij wordt gedreven door een niet aflatende verontwaardiging over wat er in het Witte Huis gebeurt en over de aftakeling van het amerikaanse politieke systeem. Hij laat geen gelegenheid onbenut om de wantoestanden in Washington en in de samenleving in het algemeen aan de kaak te stellen. Hij overdrijft wel eens, maar hij slaat de plank zelden mis.
Die flagrante minachting voor vrouwen in de moslimcultuur is niet iets wat moet kunnen in onze cultuur omdat moslims nu onderdeel zijn van onze cultuur, want moslims zijn helemaal geen onderdeel van onze cultuur. Wat ik vooral waarneem is dat veel moslims juist geen deel willen uitmaken van onze cultuur, zich weinig aantrekken van wat wij belangrijk vinden, en hun eigen gewoontes houden, inclusief het minachten en achterstellen van vrouwen. Ik kan jouw redenering dat je de redenering van die Utrechtse moskeevertegenwoordiger wel kunt volgen niet volgen. Volg je me nog? Hij woont hier wel, maar hij is niet van ons, dat wil hij zelf niet. Hij kijkt op ons neer, net als op zijn vrouw. Hij weet het beter. Maar niemand mag zeggen: ik woon in een tolerante cultuur, dus ik mag grenzeloos intolerant en respectloos zijn. Dus natuurlijk kun je daar geen begrip voor opbrengen. Zo ken ik je weer.
En nu we het toch over ongewenste indringers hebben: ik zag dat bij jullie drie mensen het corona-virus hebben, bij ons nog niemand. Jullie horen daar toch niet bij mag ik hopen? Ook in onze supermarkt wordt druk gehamsterd. Het enige dat die paniekzaaiers ermee bereiken is, dat de aanvoer van levensmiddelen wordt ontregeld. Ik hoorde gisteren op TV iemand zeggen dat de mensen hamsteren omdat de schappen in de winkels leeg zijn. Als je dat ziet geloof je toch je oren niet! Dan zijn je hersens toch door het virus aangetast!
Net als jij wil ik er niets meer over horen. Al heb ik nog wel een paar tips voor het niet schudden van handen . . . .
En zo kwam het dat op 5 maart 2020 de GroenLinks-wethouder van Voorschoten in de gemeenteraad meedeelde, dat zij met onmiddellijke ingang haar functie neerlegde. In het persbericht heette het, dat de fractie en de wethouder moesten constateren, dat de wethouder steeds moeilijker de steun van de raad wist te krijgen voor de moeilijke dossiers waar zij verantwoordelijk voor was. Zoals bijvoorbeeld de energietransitie, de verduurzaming van woningen en de vergroening van de gemeente. En dat het voor de wethouder dus maar beter was om te stoppen, om stagnatie of eventuele crises vóór te zijn.
Ik zat op de publieke tribune toen de wethouder haar mededeling deed. Ze liet haar aankondiging vergezeld gaan van een korte toespraak waarin zij zich afvroeg of onze gemeente wel in staat is om alle taken en opdrachten die bij de gemeente zijn neergelegd zelfstandig uit te voeren. Zij beantwoordde de vraag niet, maar het was duidelijk dat zij bedoelde: nee natuurlijk niet. Maar het is ook duidelijk dat de gemeenteraad niet staat te juichen bij het idee, dat wij ons aan andere gemeenten uitleveren. Ik schat in dat we voorlopig nog even op de oude voet doormodderen.
Ik heb de laatste tijd de nu vertrokken wethouder wat meer van nabij leren kennen. Het is iemand met een jarenlange politieke ervaring als raadslid en een enorme dossierkennis. Maar ik vind haar vooral erg integer en met het hart op de goede plaats. Zij deed onlangs een beroep op mij om een vacante zetel in één van de raadscommissies te gaan bezetten. Als toelichting zei ze er bij, dat het zwaar en ondankbaar werk is, frustrerend, met veel teleurstellingen en weinig successen, en je wordt er ook niet populair van. De ambtelijke ondersteuning laat vaak te wensen over, en ook fracties in de raad doen regelmatig hun best je de voet dwars te zetten. Maar, zei ze, ondanks dat moeten de goeden bereid blijven tegen de verdrukking in het goede te blijven doen, anders krijgen de schreeuwers en de dommeriken het voor het zeggen en dan kunnen we allemaal wel inpakken. Het klonk ook een beetje als een compliment in mijn richting, maar wat mij vooral aansprak was dat zij er geen doekjes om wond. Ik heb er altijd al een hekel aan gehad als mensen mij de zaken mooier voorstellen dan zij zijn. De wethouder deed dat niet, ze vertelde mij onomwonden hoe het is, wellicht ook omdat ze, zo kort voor haar vertrek, haar hart wilde luchten. Hoe dan ook, zij wist mij te raken met haar gloedvolle betoog. Het komt niet vaak voor dat iemand met zoveel passie een beroep op mij doet. Ik doe er goed aan haar appèl zeer serieus te nemen.
Integriteit, eerlijkheid, passie, kennis van zaken zijn belangrijk in de politiek, maar blijkbaar niet genoeg. Je moet ook een handige verkoper zijn, een goed debater, met wat trucs en handigheidjes achter de hand, en een oplettend oog voor de opzetjes van de oppositie. Daar vond ik de wethouder niet in uitblinken. Onlangs werd zij in een debat door een oppositioneel raadslid verdacht gemaakt, als zou zij een verborgen agenda hebben. De wethouder kwam toen niet verder dan een onthutste ontkenning. Het is op zo’n moment blijkbaar niet iemand die zo’n verdachtmaking goed kan pareren. Ze had natuurlijk niet kunnen zeggen: “Houd je bek, trut, of ik schop je de zaal uit”, maar een stevige repliek was zeker op zijn plaats geweest. In plaats van temidden van het politieke geharrewar had ik haar liever boven de partijen zien functioneren. Daar zou ze beter tot haar recht zijn gekomen. Niet gehaaid zijn beschouw ik als een goede eigenschap.
We hadden gisteren in eigen kring nog een korte discussie over politieke correctheid, nou ja, geen discussie, maar meer onszelf en elkaar bevestigen in ons eigen gelijk. GroenLinksers vinden politieke correctheid, wat dat dan ook is, erg belangrijk, en ze gaan er ook prat op dat ze dat zijn: politiek correct. Maar er zijn de laatste jaren veel andersdenkenden bijgekomen, die politieke correctheid abject vinden, arrogant ook, er van over hun nek gaan, en het ook als scheldwoord gebruiken, of op zijn minst als een verwijt. Wij vinden dat die mensen geen gelijk hebben. En daar laten we het dan bij.
Linie, weet je nog: op 9 april 2018 heb ik in mijn blog laten weten afscheid te nemen van Facebook, en daar heb ik geen spijt van gehad. Ik had gaandeweg het gevoel gekregen deel te nemen aan iets vunzigs, iets crimineels. En nu heb ik bijval gekregen uit onverwachte hoek: van de britse komiek Sacha Baron Cohen. Je zou hem kunnen kennen van de film Borat, die wereldwijd de nodige bekendheid heeft gekregen. Hij heeft daarna nog meer satirische films gemaakt, maar de kwaliteit daarvan varieerde van tamelijk slecht tot absolute bagger.
Maar daar gaat het nu even niet om. Cohen was 21 november jl. de belangrijkste spreker op het jaarlijkse congres van de Anti-Defamation League (ADL), een amerikaanse organisatie die een eeuw geleden is opgericht met als doel om antisemitisme, haat en onverdraagzaamheid te bestrijden en slachtoffers van onverdraagzaamheid te helpen. Het was een bijzondere ervaring om een komiek die bekend staat om zijn satirische werk nu eens te horen spreken over een serieus om niet te zeggen loodzwaar onderwerp. Zijn toespraak kreeg veel aandacht op het internet, en terecht. Daarom wil ik er hier even bij stilstaan.
Sacha Baron Cohen op het congres van de ADL
Cohen constateert, dat er veel samenzweringstheorieën en hatelijke uitlatingen tegen minderheden circuleren op het internet. Het uitwisselen van argumenten wordt steeds meer naar de achtergrond gedrongen, zo lijkt het wel.
Democracy, which depends on shared truths, is in retreat and autocracy, which depends on shared lies, is on the march. . . . . We have lost, it seems, the shared sense of basic facts upon which democracy depends.
Al die haat wordt gefaciliteerd door een handvol internetbedrijven, die met elkaar de grootste propagandamachine in de geschiedenis vormen: Facebook, YouTube, Google en Twitter. Als dankzij de sociale media samenzweringstheorieën vaste voet aan de grond krijgen, is het makkelijker voor haatzaaiers om aanhangers te werven, makkelijker voor buitenlandse inlichtingendiensten om onze verkiezingen te beinvloeden, en makkelijker voor een land als Myanmar genocide te plegen op de Rohingya, zo betoogt Cohen.
De sociale media hebben de laatste jaren dan ook de nodige kritiek gekregen. En weliswaar hebben ze stappen gezet om haat en samenzweringen op hun platforms terug te dringen, maar volgens Cohen waren dat vooral cosmetische maatregelen. Hij stelt dat het tijd wordt voor een opnieuw doordenken van de sociale media en hoe zij haat, samenzweringen en leugens verspreiden. Hij doet dat door te reageren op een speech die Mark Zuckerberg op 17 oktober 2019 gaf aan de universiteit van Georgetown.
Ten eerste, Zuckerberg doet het voorkomen alsof het alleen maar om vrije meningsuiting zou gaan. Cohen vindt dat een belachelijk argument. Het gaat niet over vrijheid van meningsuiting, maar over het bieden van een platform aan mensen, ook de meest verschrikkelijke types, waarmee éénderde van de planeet kan worden bereikt.
Freedom of speech is not freedom of reach.
Er zullen helaas altijd wel racisten, pedofielen en andere misdadigers bestaan, maar dan hoeven we ze nog geen gratis platform te geven om hun ideeën uit te vergroten en hun slachtoffers te belagen.
Ten tweede, Zuckerberg betoogt dat nieuwe beperkingen opleggen aan berichten in de sociale media de vrijheid van meningsuiting zal aantasten. Baarlijke nonsens, aldus Cohen. De amerikaanse grondwet bepaalt weliswaar, dat de overheid niet via wetgeving de vrijheid van meningsuiting mag beknotten, maar dit is niet van toepassing op private ondernemingen zoals Facebook. Sociale media hoeven niet de grenzen van de vrijheid van meningsuiting voor de samenleving te bepalen, maar ze moeten wel verantwoordelijkheid nemen voor hun platforms.
Ten derde, Zuckerberg vergelijkt het reguleren van social media-bedrijven met de activiteiten van de meest onderdrukkende regimes. Cohen noemt dit een ongelooflijke bewering van iemand die, met een handjevol anderen, beslist welke informatie een groot deel van de wereld te zien krijgt. Hij spreekt van de Silicon Six, zes topmensen – allen Amerikaan, allen miljardair – die Facebook, Twitter, Google, Alphabet en YouTube runnen, daarover geen verantwoording aan een regering afleggen en opereren alsof ze boven de wet staan. Niet zij zouden het lot van de wereld moeten bepalen, maar de gekozen vertegenwoordigers van de democratieën in de wereld, zegt Cohen.
Ten vierde, Zuckerberg zegt dat hij een diversiteit aan ideeën verwelkomt, ook als dat verwerpelijke ideeën zijn. Zo zijn er nog steeds holocaust-ontkenners op Facebook te vinden. Maar de holocaust is een historisch feit, en dat ontkennen is niet zo maar een willekeurige mening, aldus Cohen.
Those who deny the holocaust aim to encourage another one.
Er bestaat zoiets als als objectieve waarheid, feiten, en de internetbedrijven zouden meer toezichthouders moeten inhuren om de leugens en de samenzweringen van hun platforms te weren.
Ten vijfde, Zuckerberg beweert dat hij niet weet waar hij de grens moet trekken. Cohen denkt dat hier iets anders achter zit: alle leugens en samenzweringen verwijderen is veel te kostbaar. Maar de genoemde internetbedrijven zijn de rijkste bedrijven ter wereld, als ze willen kunnen ze deze problemen heus wel oplossen. Ze zullen echter nooit veranderen, aldus Cohen, want hun hele businessmodel is gebaseerd op meer mensen aan zich binden, en niets trekt meer mensen dan leugens, angst en schandalen.
In feite zijn deze bedrijven uitgevers, de grootste in de geschiedenis. Zij zouden dezelfde standaarden en praktijken moeten hanteren als kranten, tijdschriften en TV-journaals. Sommige dingen kunnen nu eenmaal niet gezegd of gedaan worden. Als er grenzen worden gesteld aan wat bioscopen en televisiekanalen mogen vertonen, zouden ondernemingen die materiaal publiceren dat miljarden mensen kunnen zien toch zeker aan diezelfde beperkingen gebonden moeten zijn. Facebook publiceert, tegen betaling, iedere politieke advertentie, ook als het om een leugen gaat, en helpt je ook nog eens om de juiste lezers te bereiken om een maximaal effect te sorteren. Cohen vindt, dat Facebook bij iedere politieke advertentie aan fact-checking zou moeten doen, en zou moeten stoppen met het verspreiden van leugens, en als de advertenties liegen: niet publiceren en het geld teruggeven.
Een andere goede praktijk zou zijn: een vertraging invoeren. Niet ieder bericht hoeft onmiddellijk gepubliceerd te worden. De schutter die in Nieuw Zeeland moslims vermoordde, publiceerde zijn wandaad live op Facebook, waardoor het zich over het internet verspreidde en door miljoenen werd gezien.
It was a snuff film, brought to you by social media.
Waarom kan er niet een uitstel van publicatie worden ingesteld, zodat dit soort schokkende content opgespoord en tegengehouden kan worden, voordat het überhaupt wordt gepubliceerd, vraagt Cohen zich af.
Ten zesde, en als laatste, Zuckerberg stelt dat de sociale media hun verantwoordelijkheid moeten nemen. Maar, betoogt Cohen, hij vertelt er niet bij wat er moet gebeuren als ze dat niet doen. Volgens Cohen kunnen we er niet op vertrouwen dat deze internetbedrijven zichzelf wel zullen reguleren, dat zullen overheden moeten doen. Ondernemingen kunnen ter verantwoording worden geroepen als hun product gebreken vertoont. Ook tegen Facebook, YouTube en Twitter zou gezegd moeten worden: jullie product vertoon gebreken, je bent verplicht dat te verhelpen, ongeacht hoeveel dat kost en hoeveel toezichthouders je daarvoor in dienst moet nemen. En als boetes niet helpen, moeten gevangenisstraffen worden worden uitgedeeld, aldus Cohen.
Zuckerberg bepleit een zo breed mogelijke definiëring van de vrijheid van meningsuiting. Maar, stelt Cohen, onze vrijheden zijn niet alleen een doel op zich, maar ook een middel voor weer andere doeleinden: recht op leven, vrijheid en het nastreven van geluk. Maar tegenwoordig worden deze rechten bedreigd door haat, samenzweringen en leugens.
The ultimate aim of society should be to make sure that people are not targeted, not harassed and not murdered because of who they are, where they come from, who they love or how they pray.
If we make that our aim – if we prioritize truth over lies, tolerance over prejudice, empathy over indifference and experts over ignoramuses – then maybe, just maybe, we can stop the greatest propaganda machine in history, we can save democracy, we can still have a place for free speech and free expression.
Ik had het zelf niet beter kunnen zeggen . . . . .
Wat zei jij nou in je voorlaatste blog? “Echt, geloof mij nou maar”? Zei jij dat? Als je zo begint, ga ik je pas echt wantrouwen. Ik had alleen maar beweerd, dat wat er in mijn brein omgaat deels een autonoom proces is dat zich buiten mij om voltrekt. Daarop zeg jij dan weer dat dat niet zo is, omdat het allemaal gebeurt in mijn brein, zowel de bewuste als de onbewuste hersenactiviteiten. Dat is nogal wiedes, lijkt mij. Sinds het boek van Dick Swaab, “Wij zijn ons brein”, ga ik ervan uit dat wij leven en kiezen binnen de grenzen die onze hersenen ons stellen. Volgens mij beweren jij en ik hetzelfde. Echt, geloof mij nou maar.
Dat neemt niet weg, dat het hoog tijd werd dat ik weer eens een blog ging schrijven, zoals je mij onlangs liet weten. De vorige is inderdaad alweer ruim anderhalve maand geleden. Ik kwam niet altijd aan schrijven toe, want ik heb de afgelopen weken best wel veel gedaan (vind ik zelf). Dat had overigens niet met de feestdagen te maken, want die laat ik zoveel mogelijk aan mij voorbij gaan. Ik heb wel op Eerste Kerstdag mijn familie bezocht, dat was heel gezellig, maar voor de rest nergens aandacht aan besteed. Geen kerstboom, lichtjes, plastic rendieren, feestmaaltijden, kerkbezoeken, rotjes, vuurpijlen of wat ook. Binnen blijven en wachten tot het over is.
C. en ik vinden trouwens al jaren dat gebruik van vuurwerk door gewone, normale Nederlanders verboden zou moeten worden, laat staan de ongewone en abnormale types! Volgens de laatste berichten zou dat nu wel kunnen gebeuren. Maar het zal wel weer een slap compromis worden: een verbod op knalvuurwerk van 74,3 dB of meer en vuurpijlen die hoger dan 28,53 m kunnen. En na twee jaar evalueren of dat goed gewerkt heeft.
Maar nu ben ik me dus voorzichtig aan het interesseren voor de plaatselijke politiek. Dat heb ik decennia lang niet gedaan, en ik doe dat nog steeds kalm aan, maar wellicht ga ik het toch leuk vinden. Ik heb me aangemeld voor een cursus gemeentepolitiek, die door onze lokale Groen Links-afdeling wordt georganiseerd. Ik bezoek nu ook de afdelingsvergaderingen van Groen Links, en in de laatste vergadering heb ik mij aangemeld voor de werkgroep Communicatie. De voorzitter van die groep had gezegd: de werkgroep is een beetje een vaag groepje en we zoeken nieuwe leden. Dus toen stak ik uiteraard mijn vinger op. En nu zit ik daar in.
Gelijk in de eerste bijeenkomst, op de laatste zaterdag van vorig jaar, heb ik mij gestort op een nieuw onderwerp: de circulaire economie. Ik weet er nog niet veel van, ik ben trouwens ook geen econoom, dus ik heb me de afgelopen dagen zo goed mogelijk ingelezen. Ik heb er nu een artikel over geschreven, waarvan het de bedoeling is dat het in één van de lokale kranten komt. Ik moet nog zien of het de krant haalt.
En toen werd C. ziek. Stevige griep, longontsteking, dagenlang koorts, stem kwijt, algehele slapte, bleekte en vermoeidheid. Geen pretje, op zijn zachtst gezegd. Het heerst, hoor je dan om je heen zeggen. Een etentje met vrienden hebben we moeten afzeggen. De huisarts schreef antibiotica voor, en die lijken nu te helpen. C. heeft zelfs al weer gestofzuigd. Dat gaat de goede kant op.